محمد الريشهري
45
دانشنامه امام مهدى ( ع ) بر پايه قرآن ، حديث و تاريخ ( فارسى )
نبودن ارزيابى سندى در پانوشت يك حديث ، نشانهء ضعف سند آن است . با اين ويژگى دانشنامهء امام مهدى نسبت به دو دانشنامهء پيشين ، از لحاظ اعتبار منابع سرآمد است . گفتنى است ضعف سند لزوماً به معناى مجعول بودن حديث و عدم صدور آن از اهل بيت عليهم السلام نيست ؛ چهبسا احاديثى از نظر سند اصطلاحاً ضعيف ناميده شوند ؛ امّا محقّق با در نظر گرفتن قراين ، به صدور آنها از معصومان اطمينان مىيابد . استناد ما به احاديثى كه از نظر سند ضعيفاند ، در كنار احاديثى كه از اعتبار سندى برخوردارند ، از اين باب است . 3 . استناد گسترده به منابع فريقين با عنايت به اين كه باور به مهدويّت از عقايد مشترك ميان همهء فرقههاى اسلامى است ، براى نگارش اين دانشنامه ، افزون بر استناد به منابع معتبر حديثى شيعه ، از منابع اهل سنّت نيز فراوان بهره بردهايم . در مجموع براى سامان دادن اين مجموعه ، به بيش از 985 كتاب در بيش از 3800 مجلّد مراجعه شده است . همچنين براى بهرهگيرى بيشتر پژوهشگران از اين دانشنامه ، در پانوشتها به هزاران كتاب از منابع فريقين ارجاع شده است . 4 . نقد و ارزشيابى دلايل غير نقلى مهدويّت بررسى آثارى كه از قرن چهارم تاكنون در بارهء امام مهدى عليه السلام نگارش يافته است ، نشان مىدهد كه پديدآورندگان اين آثار ، گاهى از روشِ نقلىِ محض بهره گرفتهاند ، گاهى در كنار نقل به مبانى عقلى نيز استناد كردهاند ، و گاهى هم با رويكردى عرفانى به اين موضوع پرداختهاند . « 1 »
--> ( 1 ) . ر . ك : ص 51 ( رويكردهاى پژوهشى در بارهء مهدويّت ) .